Tentoonstelling Pure Rubens

Tentoonstelling Pure Rubens

Grootmeester van de olieverfschets / 8 september 2018 t/m 13 januari 2019

 

 

 

 

locatie  :  Boijmans van Beuningen, Rotterdam

curator :  Friso Lammertse

 

 

Museum Boijmans Van Beuningen en het Museo Nacional del Prado in Madrid bezitten beide een unieke verzameling olieverfschetsen van Peter Paul Rubens (Siegen 1577-Antwerpen 1640). Al jarenlang bestaat de gezamenlijke wens om de mooiste werken uit beide collecties samen te brengen en aan te vullen met topstukken uit andere musea, zodat een uniek overzicht ontstaat. De tentoonstelling Rubens – Grootmeester van de Olieverfschets vindt plaats in de grote Bodonzaal (1500 m2) van het museum, staat geprogrammeerd in de drukste periode van het jaar en is gericht op een groot en breed publiek.

 

Rubens is de grootmeester van de olieverfschets. Hij was de eerste kunstenaar die een groot deel van zijn belangrijke composities voorbereidde met geschilderde schetsen op paneel. Waar Rubens’ grote werken nog wel eens als maakwerk worden gekarakteriseerd, mede door de vaak aanwezige inbreng van assistenten, is in zijn olieverfschets de briljante, virtuoze – en haast impressionistische – toets van de meester zelf altijd aanwezig. Vier eeuwen later hebben deze werken nog niets aan kracht ingeboet. Integendeel, de emoties uit de klassieke tijden komen via zijn werk rechtstreeks de 21ste eeuw binnen

 

De olieverfschets

De olieverfschetsen op paneel die Rubens als voorbereiding op zijn werken maakte, zijn relatief klein. Terwijl Rubens al deze schetsen zelf schilderde zijn ze qua schaal beduidend kleiner dan de grote werken waar ze voor dienden. Wanneer de schetsen direct geconfronteerd worden met de grote schilderijen die op basis van de schetsen zijn gemaakt, wordt de aandacht door het verschil in afmeting al snel naar de grote werken getrokken. Het doel was echter dat juist de olieverfschetsen de meeste aandacht zouden krijgen. Door het inzetten van ruimtelijke middelen als perspectief en oriëntatie is getracht de hiërarchie om te draaien en de schetsen op de voorgrond te plaatsen.

Palazzi de Genova

In 1600 vertrok Rubens naar Italië en bezocht Genua in 1604.

Hij was zo getroffen door de schoonheid van de paleizen daar, dat hij in 1622 een uit twee delen bestaand boek schreef genaamd “Palazzi di Genova”. Dit is zijn enige puur architecturale verhandeling.

 

“We zien hoe de architecturale stijl die men Barbaars of Gotisch noemt in onze streken geleidelijk veroudert en verdwijnt, we zien hoe de verfijnde geesten tot meerdere eer en verfraaiing van het vaderland de architectuur invoeren die de ware symmetrie bezit en zich naar de voorschriften uit de Griekse en Romeins Oudheid schikt.

We zien er een voorbeeld van in de prachtige kerken die de eerbiedwaardige Sociëteit van Jezus in Brussel en Antwerpen heeft opgericht, Ongetwijfeld is het terecht en in dienst van de waardigheid van de goddelijke eredienst dat men begonnen is de tempels in een betere stijl te veranderen.”

inleiding van Peter Paul Rubens op de Palazzi de Genova uit 1622.

 

Het is de taal van deze plattegronden die ons inspireerde voor de inrichting van de tentoonstelling.Het ontwerp probeert zich te verhouden naar de klassieke architectonische taal van Palladio, Asplund en Siza. Echter onze belangrijkste referentie was de Cappella Rucellai van Leon Battista Alberti uit 1467. Deze ruimte bevat een object dat volledig in verhouding is met de wanden, de vloer en het plafond. Er bestaat een sublieme, klassieke samenhang die nog immer uiterst modern is.

Het Boijmans van Beuningen

In 1971 mocht Alexander Bodon een uitbreiding maken aan Museum Boijmans van Beuningen – ontworpen door Ad van der Steur. We hebben zowel de klassieke geschiedenis als de moderne geschiedenis als uitgangspunt genomen. We wilden ze met elkaar verweven. In de prachtige zaal van Bodon kun je het universum tentoonstellen. De ruimte kent geen schaal.Wij willen dit laten zien door er een andere structuur doorheen te bouwen die losstaat van de door Bodon bedachte zaal.

Verhaal

Met behulp van curator Friso Lammertse hebben we zijn verhaal over Rubens proberen te construeren.

Vanaf de entree loopt u door een afgesloten gang, die afstand creëert en u alleen zicht geeft op “De ontmaskering van Achilles te midden van de dochters van Lycomedes”. U komt in de prelude, een vierkante ruimte met een rond bovenlicht. Rechts ziet u het uitgewerkte werk uit het Prado van de olieverfschets van de ontmaskering van Achilles. Links ziet u drie entrees naar het hart van de tentoonstelling. Als u door 1 van de drie entrees naar binnen loopt, komt u in het hart van de tentoonstelling met centraal het beeld van de worstelende mannen. In de cirkel hangen de werken van de Klassieken en Rubens’ Italiaanse periode. In de rechthoekige ruimte eromheen hebben we de wanden opgedikt om een nieuwe klassieke schaal aan te brengen. In die wanden hebben we nisjes gemaakt waarin we de werken beter konden uitlichten. Als u verder doorloopt komt u een vierkant object tegen met een cirkel erin, Aan de ene kant hangt het grote wandtapijt ‘Achilles vertoornd op Agamemnon”, aan de andere kant bevindt zich een cirkelvormige vitrine met negen kleine olieverfschetsen die uitkijken op “De triomftocht van Bacchus.”

Net voordat u de zaal verlaat, kijkt “Een papegaai” u nog even aan.

 

 

 

 



Reacties zijn gesloten.